Bent u wel eens in een voetbalstadion te vinden? Dan kent u ze misschien wel: Marijke en Peter. Seizoenkaarthouders, al jaren. Ze komen voor de wedstrijd, zitten op hun vaste plek, praten met medesupporters en aan het einde van de dag gaan ze weer naar huis. Zo is het altijd al geweest.
En toch gebeurt het dat zij ineens niet welkom zijn bij een wedstrijd. Niet vanwege iets wat zij gedaan hebben, maar als gevolg van een maatregel die iedereen raakt. Dan blijft ook hun stoel leeg, terwijl zij niets verkeerd hebben gedaan. Dat is wat collectieve straffen doen: ze treffen ook mensen van wie vaststaat dat zij onschuldig zijn.
Sommige clubs kennen dit inmiddels uit eigen ervaring. Zij zien wat er gebeurt als vakken sluiten en onschuldige supporters worden geweerd. Andere clubs hebben hier nog niet mee te maken gehad. Maar dit is geen lokaal probleem en geen tijdelijk probleem. Dit raakt iedereen, ook clubs die vandaag nog denken dat het hen niet treft.
Buiten het voetbal zouden we dit nooit accepteren. Niemand accepteert een straf zonder eigen schuld. We zouden het niet uitleggen en niet verdedigen. We zouden er direct mee stoppen. Sterker nog, we zouden er nooit aan begonnen zijn. Dat we in het voetbal soms toch anders handelen, komt niet omdat het juist is, maar omdat het praktische lijkt.
Het argument is bekend: daders zijn niet altijd te identificeren, collectieve maatregelen lijken daardoor efficiënt. Maar dat verandert niets aan de kern. Zodra vaststaat dat iemand niets heeft gedaan, is elke straf altijd te hoog. Wie praktische problemen gebruikt om onschuldigen te straffen, kiest bewust voor gemak boven rechtvaardigheid en is daarmee moreel verwerpelijk bezig.
Collectieve straffen zijn onacceptabel. Toch staan ze nog steeds expliciet in de reglementen van de KNVB. Dat is geen toeval, maar het resultaat van keuzes die ooit zijn gemaakt. En juist deze slechte keuzes kunnen worden teruggedraaid.
Clubs hebben de mogelijkheid om gezamenlijk een agendapunt in te dienen voor de Algemene Vergadering Betaald Voetbal (AVBV) van de KNVB en daarover te stemmen. Dat is voor ons geen symbolische stap, maar een concrete en haalbare route om deze sanctievorm te beëindigen. Dit vraagt geen alternatief en geen nieuwe regels, maar de bereidheid om een bestaande strafmaat te schrappen.
Wij roepen alle clubs op om deze stap te zetten. Om dit onderwerp op de agenda van de AVBV van de KNVB te plaatsen en daar te stemmen voor het schrappen van collectieve straffen.
Voetbal is voor iedereen. Voor jong en oud, voor fanatiek en minder fanatiek, voor mensen die al jaren op dezelfde plek zitten en voor wie af en toe komt kijken. Het stadion is een plek waar iedereen zich welkom zou moeten voelen.
Zolang collectieve straffen bestaan, is die zekerheid er niet. Dan kan niemand er zeker van zijn dat hij welkom is bij een wedstrijd. Ook mensen die niets verkeerd hebben gedaan. Ook Marijke en Peter niet.
